{"id":2284,"date":"2015-07-01T16:26:13","date_gmt":"2015-07-01T16:26:13","guid":{"rendered":"http:\/\/zmws.waw.pl\/?p=2284"},"modified":"2015-09-24T14:53:10","modified_gmt":"2015-09-24T14:53:10","slug":"cenzura-w-wykonaniu-youtube-i-spolki-tvn-jak-ocenic-te-sytuacje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zmws.waw.pl\/?p=2284","title":{"rendered":"Cenzura w wykonaniu YouTube i sp\u00f2\u0142ki TVN. Jak oceni\u0107 t\u0119 sytuacj\u0119?"},"content":{"rendered":"

W sieci pojawi\u0142o si\u0119 wczoraj nagranie wyst\u0105pienia premier Ewy Kopacz, kt\u00f2re mia\u0142o miejsce w czasie jej pobytu na \u015al\u0105sku. U\u017cy\u0142a ona skandalicznego sformu\u0142owania o „narodzie \u015bl\u0105skim”. Operator kamery TVN, jednej ze stacji transmituj\u0105cych przebieg zdarzenia, uchwyci\u0142 przypadkiem obraz g\u0142\u00f2wnego doradcy wizerunkowego Kopacz, szefa Centrum Informacyjnego Rz\u0105du, Micha\u0142a Kami\u0144skiego, kt\u00f2ry odruchowo skrzywi\u0142 si\u0119 z przera\u017cenia w reakcji na te s\u0142owa.<\/p>\n

W sieci pojawi\u0142y si\u0119 natychmiast fragmenty tego nagrania, rozpowszechnione te\u017c przez opozycyjne media.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n


\n<\/a>Jak zwykle w takich przypadkach zareagowali prawnicy sp\u00f2\u0142ki TVN, \u017c\u0105daj\u0105c od administrator\u00f2w You Tube usuwania kilkunastosekundowego fragmentu transmisji. Tak jak i w wielu innych podobnych przypadkach, w oczywisty spos\u00f2b celem tego \u017c\u0105dania nie by\u0142a ochrona praw autorskich, na kt\u00f2r\u0105 powo\u0142uje si\u0119 TVN, lecz cenzura, ukrycie przed opini\u0105 publiczn\u0105 kompromituj\u0105cego obecny rz\u0105d wydarzenia. Nagrania usuni\u0119to.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Sytuacja przypomina zachowanie politycznego bli\u017aniaka TVN, sp\u00f2\u0142ki wydaj\u0105cej prorz\u0105dowy dziennik pod nazw\u0105 Gazeta Wyborcza, kt\u00f2ra przez lata zastrasza\u0142a swoich krytyk\u00f2w, wytaczaj\u0105c im procesy s\u0105dowe za najmniejsze s\u0142owa krytyki. Przez wiele lat s\u0105dy dawa\u0142y si\u0119 wci\u0105ga\u0107 w owe represyjno-cenzorskie dzia\u0142ania, wydaj\u0105c kilkana\u015bcie wyrok\u00f2w skazuj\u0105cych wobec znanych dziennikarzy i publicyst\u00f2w, kt\u00f2rzy „obrazili” Wyborcz\u0105 i Adama Michnika. Skazano np. Rafa\u0142a Ziemkiewicza, czy Jaros\u0142awa Marka Rymkiewicza. Po kilku niekorzystnych jednak dla Agory wyrokach i powszechnej fali oburzenia opinii publicznej, adwokaci sp\u00f2\u0142ki zaprzestali tej akcji n\u0119kaj\u0105cej.<\/p>\n

Autorzy filmik\u00f2w wrzucanych na YouTube wykorzystuj\u0105 tzw. prawo cytatu, kt\u00f2re pozwala umie\u015bci\u0107 bez naruszenia prawa autorskiego fragment cudzego utworu. Pope\u0142niaj\u0105 cz\u0119sto b\u0142\u0105d wynikaj\u0105cy z niewiedzy, s\u0105dz\u0105c, \u017ce umieszczenie kr\u00f2tkiego fragmentu nagrania nie narusza prawa. Tymczasem prawo cytatu nie okre\u015bla wielko\u015bci cytowanego utworu ani w stosunku procentowym, ani w ramach czasowych. Stawia przede wszystkim wym\u00f2g realno\u015bci cytatu – materia\u0142 mo\u017ce wykorzystywa\u0107 cudze nagranie w przypadku, gdy stanowi ono tylko fragment nowego utworu i zaznaczone jest jego pochodzenie.<\/p>\n

Ustawa o prawie autorskim m\u00f2wi:<\/p>\n

Art. 29. 1. Wolno przytacza\u0107 w utworach stanowi\u0105cych samoistn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 urywki rozpowszechnionych utwor\u00f3w lub drobne utwory w ca\u0142o\u015bci, w zakresie uzasadnionym wyja\u015bnianiem, analiz\u0105 krytyczn\u0105, nauczaniem lub prawami gatunku tw\u00f3rczo\u015bci.<\/em><\/p>\n

Art 35 m\u00f2wi za\u015b tak:\u00a0Dozwolony u\u017cytek nie mo\u017ce narusza\u0107 normalnego korzystania z utworu lub godzi\u0107 w s\u0142uszne interesy tw\u00f3rcy.<\/em><\/p>\n

Jednocze\u015bnie\u00a0wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z 24 listopada 2004 r., (I CK 232\/04, OSNC 2005, nr 11, poz. 195) m\u00f2wi, \u017ce:\u00a0cytowany urywek lub nawet ca\u0142y drobny utw\u00f3r musi pozostawa\u0107 w takiej proporcji do wk\u0142adu w\u0142asnej tw\u00f3rczo\u015bci, aby nie by\u0142o w\u0105tpliwo\u015bci co do tego, \u017ce powsta\u0142o w\u0142asne, samoistne dzie\u0142o<\/i>.<\/span><\/p>\n

Wydaje si\u0119, \u017ce istnieje luka prawna, kt\u00f2r\u0105 wykorzystuj\u0105 cenzorzy z TVN – ustawa i wyrok dotycz\u0105 bowiem utworu – czy takim jest nagranie z publicznego zdarzenia, w tym przypadku z wyst\u0105pienia szefa rz\u0105du?<\/strong> W sytuacji, gdy youtuber wrzuca kilkana\u015bcie sekund nagrania tego typu w celach informacyjnych, zw\u0142aszcza gdy nie jest to nagranie bezpo\u015brednie, lecz sfilmowane z ekranu telewizora, a autorzy nie udost\u0119pniaj\u0105 nigdzie materia\u0142u, wi\u0119c nie ma mowy o utracie zysk\u00f2w z publikacji, powo\u0142ywanie si\u0119 na prawo autorskie zdaniem wielu prawnik\u00f2w nie ma zastosowania. Brak bowiem wype\u0142nienia tre\u015bci zacytowanego wcze\u015bniej art. 35 ustawy o prawie autorskim i pokrewnych, a zamieszczone nagranie nie jest to\u017csame z orygina\u0142em, na dodatek dotyczy wydarzenia publicznego, nie jest wi\u0119c sensu stricto utworem, lecz informacj\u0105. Gdyby zastosowa\u0107 podobne naginanie poj\u0119\u0107, mo\u017cnaby odrzec TVN, \u017ce ma tu zastosowanie art. 33 ust\u0119p 2 tej samej ustawy: Wolno korzysta\u0107 z utwor\u00f3w dla cel\u00f3w bezpiecze\u0144stwa publicznego lub na potrzeby post\u0119powa\u0144 administracyjnych, s\u0105dowych lub prawodawczych oraz sprawozda\u0144 z tych post\u0119powa\u0144.<\/em><\/p>\n

W konkretnym przypadku opisanych materia\u0142\u00f2w z wyst\u0105pienia Ewy Kopacz, racja prawna wydaje si\u0119 by\u0107 jednak po stronie TVN. Nie ukry\u0142a ona materia\u0142u, lecz jest on dost\u0119pny na portalu TVN24<\/a>. Opr\u00f2cz wi\u0119c intencji ograniczenia dost\u0119pu do informacji, faktycznie mo\u017cna uzna\u0107, \u017ce chodzi tak\u017ce o realizacj\u0119 praw autorskich. Zainteresowani rozpropagowaniem nagrania mog\u0105 zamieszcza\u0107 link do strony TVN24. Na dodatek scen\u0119 z Kami\u0144skim mo\u017cna uzna\u0107 za uchwycon\u0105 przez operatora kamery scen\u0119 unikaln\u0105, decyduj\u0105c\u0105 o warto\u015bci nagrania bardziej ni\u017c samo wyst\u0105pienie pani premier Kopacz.<\/strong><\/span><\/p>\n

W innych podobnych przypadkach, gdy materia\u0142 zostaje ca\u0142kowicie ukryty przed oczami opinii publicznej, sprawa jest jednak w\u0105tpliwa – warto pochyli\u0107 si\u0119 nad problemem nadu\u017cywania ustawy o prawach autorskich do ograniczania obywatelskiego prawa dost\u0119pu do informacji.<\/strong><\/span><\/p>\n

1.07.2015\u00a0(gm)<\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W sieci pojawi\u0142o si\u0119 wczoraj nagranie wyst\u0105pienia premier Ewy Kopacz, kt\u00f2re mia\u0142o miejsce w czasie jej pobytu na \u015al\u0105sku. U\u017cy\u0142a ona skandalicznego sformu\u0142owania o „narodzie…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[74,289,282,180,62,220,288],"class_list":["post-2284","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-zanotowane","tag-cenzura","tag-kaminski","tag-kopacz","tag-slask","tag-tvn","tag-youtube","tag-yt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zmws.waw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2284","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zmws.waw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zmws.waw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zmws.waw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zmws.waw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2284"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zmws.waw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2284\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zmws.waw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2284"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zmws.waw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2284"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zmws.waw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2284"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}